دهکده فناوری اطلاعات

000,.001,.002:  فایل­ های حجیم در آپلود و دانلود  کردن مشکلاتی دارند که معمولاً به فایل هایی با اندازه های کوچکتر تقسیم می شوند. پسوندهایی که معمولاً به این شکل مشاهده می شوند، نشان دهنده فایلی هستند که در چند قسمت شکسته شده است.  این کار برای کاهش اندازه فایل ها برای نقل و انتقال راحت تر خصوصاً در محیط اینترنت کاربرد دارد. به طور مثال یک فایل ویدئویی ممکن است به صورت one.001,two.002,three.003 و ... باشد. قابل ذکر است از برنامه هایی مانند hjsplit.exe برای ادغام این فایل ها و ساخت یک فایل واحد و یا برعکس استفاده می شود.

3gp: یکی از فرمت های رایجی است که در قالب یک فایل ویدئویی، بیشتر در گوشی های موبایل آن را می بینید. البته این فرمت ابتدا برای نقل و انتقال آسان فایل های چندرسانه ای بر روی شبکه های بی سیم طراحی شده بود.

Amr: این فرمت، مخفف Adaptive Multi-Rate می­­باشد و یک فرمت صوتی فشرده شده برای ضبط صدا در تلفن های همراه می باشد که از الگوریتم ACELP برای فشرده سازی صدا استفاده می کند. در نتیجه فایل خروجی ساخته شده، حجم کمی را شامل می شود. با استفاه از نرم افزارهای Apple QuickTime Player می توانید این فرمت را خواند و یا می توانید از برنامه کم حجم MobAmrCon14-setup برای تبدیل آن به فرمت های دیگر نظیر MP3 استفاده کنید.

Cpp:  فرمتی که نشان دهنده فایل های زبان برنامه نویسی C++ می باشد. زمانی که یک پروژه C++ را در یک محیط نرم افزاری مانند Visual Studio می سازید، کدهای برنامه درون این فایل و سرباره ها و اطلاعات مربوط به تعریف متغییرها  و کلاس ها درون فایلی با پسوند h که نشان دهنده سرباره یا header می باشند، قرار می گیرند.

CSS: فایل فرمت بندی صفحات وب که توسط فایل های HTML مورد استفاده قرار می گیرند. با استفاده از این فایل ها می توانید سبک های مختلفی را برای اجزاء یک صفحه مانند جداول، فونت ها و ... پیکربندی کنید. روش خواندن فایل های دارای این پسوند هم به این صورت است که در یک صفحه وب، در قسمت یک لینک به آن را می سازید. به طور مثال اگر فایلی به نام default.css داشته باشیم، نمونه زیر این مطلب را نشان می دهد:

Csproject: زمانی که پروژه ای را با استفاده از زبان برنامه نویسی C# (بخوانید سی شارپ) می سازید، این فایل به همراه فایل sln ساخته می شوند. این فایل در برگیرنده جزئیات مربوط به پروژه و فایل های وابسته به آن می باشد. روش خواندن آن هم به این صورت است که این فایل زمانی که می خواهید پروژه ای را در محیط سی شارپ باز کنید، مورد استفاده قرار می گیرد.

Cgi:  مخفف Common Gateaway Interface است. اسکریپت هایی که بر روی سرور قرار دارند و می توانند برای پردازش داده ها و وظایف دیگر استفاده شوند، کد درون آن ها می تواند به زبان هایی مانند C یا Perl نوشته شود. این فایل ها بر روی سرور اجرا شده و خروجی HTML را تولید می کنند که به مرورگر سرویس گیرنده (کاربر) فرستاده می شود. این فایل ها معمولاً در پوشه CGI-bin دردایرکتوری وب سرور ذخیره می شوند. روش خواندن آن ها نیز به این صورت است که می توانید از ویرایشگرهایی مانند Notepad برای خواندن آن ها استفاده کنید.

DJUV:نآ این فرمت مخفف deja vu می باشد. یک فرمت تصویری که برای ذخیره کردن اسناد اسکن شده استفاده می شود و اکنون در دنیای کتاب های دیجیتال، در کنار فرمت PDF طرفداران خاص خود را دارد. این فرمت توسط شرکت AT&T ابداع گردیده است. این فرمت با استفاده از تکنیکی چند لایه قادر است که در هر لایه یک موضوع را ذخیره کند. برای مثال یک لایه برای عکس و یک لایه برای متن؛ در نتیجه کیفیت خروجی بالا خواهد بود.همچنین میزان فشرده سازی اسناد رنگی آن در مقایسه با فرمت هایی مانند jpg یا gif چند برابر است و با توجه به میزان فشرده سازی داده ها، کیفیت  عکس ها در آن قابل قبول است. برای خواندن فایل های این پسوند هم می توانید از نرم افزار WinDjView استفاده کنید.

Dap: نرم افزار Download Accelerator یکی از نرم افزارهای مشهور در خصوص مدیریت و دانلود فایل ها از اینترنت می باشد. زمانی که فایلی را از اینترنت دانلود می کنید، نرم افزار فوق این پسوند را برای فایل ها می سازد که با استفاده از آن و در صورتی که سایتی که از آن دانلود می کنید قابلیت Resume را داشته باشد، حتی در صورت قطع موقت اینترنت می توانید، مجدداً به سایت مورد نظر متصل  شده و ادامه دانلود فایل را انجام دهید.

Epub: کتاب های الکترونیک که به صورت رایج استفاده می شوند، فقط شامل فایل های PDF نمی باشند. این فایل ها می توانند دارای فرمت های مختلفی باشند. Epub نیز در کنار PDF و DJUV یکی از فرمت های رایج Open Source برای فایل های الکترونیکی می باشد. فایل های Epub که به صورت فشرده ذخیره می شوند، در مقایسه با فرمت PDF دارای حجم کمتری هستند. یکی از روش های خواندن این فرمت، اضافه نمودن افزونه EPUBReader به مرورگر FireFox است.

Exif:  این فرمت شامل اطلاعاتی در خصوص عکس گرفته شده با یک دوربین دیجیتال می باشد. این داده ها می توانند درون خود عکس یا یک فایل جداگانه ذخیره شوند. این اطلاعات مواردی مانند زمان و تاریخ عکس، نوع فشرده سازی، وضوح و مواردی از این دست می باشند. این فرمت را می توانید با برنامه هایی نظیر Photoshop ببینید.

Exe:  فرمت exe مخفف executable بوده و به فایل هایی گفته می شود که قابلیت اجرایی دارند. این فایل ها از زمان سیستم عامل داس در محیط ویندوز استفاده می شوند. این فرمت در حال حاضر یکی از مهمترین و کلیدی ترین فرمت های دنیای کامپیوتر بوده و در حقیقت پسوند اکثر فایل های اجرایی در نرم افزارهای کامپیوتری محسوب می شود.

Flv:  این فرمت برای ذخیره سازی فایل های چند رسانه ای به صورت کدگذاری شده، مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین flv یکی از فرمت های رایجی است که در اینترنت برای نقل و انتقال فایل های ویدئویی مورد استفاده قرار می گیرد.

Inf: یکی از فرمت های رایج استفاده شده در ویندوز است که بر پایه فایل متن می باشد. این فایل برای پیکربندی یک برنامه مورد استفاده قرار می گیرد و شامل اطلاعات یک برنامه است. مواردی از قبیل فایل هایی که نصب کرده است، اطلاعات مربوط به ریجستری و موارد دیگر. همچنین این فایل یکی از کاندیداهای ویروس نویسان است (مثل ویروس autorun.inf که درایو های USB را مورد حمله قرار می دهد). شما با استفاده از یک نرم افزار ویرایشگر مانند  Notepad می توانید این فرمت را مشاهده نموده و یا تغییر دهید.

Max: فرمت استفاده شده توسط نرم افزار 3D Studio Max می باشد. این فرمت نشان دهنده یک زمینه سه بعدی است که می تواند شامل یک انیمیشن و یا گرافیک سه بعدی باشد. اگر با نرم افزار مذکور آشنا باشید، می دانید که فایل های max شامل موارد مختلفی مانند بافت ها، نورها، موارد Material و غیره می توانند باشند. این نرم افزار یکی از برنامه های مشهور در زمینه ساخت انیمیشن ها و گرافیک سه بعدی محسوب می شود.

Mpa: فایل صوتی فشرده شده با الگوی فشرده سازی MPEG Layer II است. این فرمت تا جایی که به کیفیت فایل صوتی صدمه ای وارد نشود، حجم فایل مذکور را کاهش می دهد. این فرمت توسط برنامه هایی مانند Media Player قابل خواندن می باشد.

Msi:  یکی از فرمت های رایج برای Install  یا Uninstall کردن در محیط ویندوز می باشد. این فایل شامل مواردی مانند خلاصه وضعیت فایل ها و داده هایی است که درون آن قرار دارد. این نصب کننده چیزی بیش از یک Installer است و هر آن چیزی که برای نصب نیاز است، از فایل های اصلی تا پوشه تنظیمات و مولفه های مختلف که با یکدیگر در ارتباط می باشند، درون آن قرار دارد. در نهایت این اطلاعات در قالب یک package قرار می گیرند.

Mp4: یکی از فرمت های معتبر ویدئویی که از فشرده سازی MPEG-4 استفاده می کند. این فرمت مشهور و پر کاربرد، با نرم افزارهایی از قبیل QuickTime و  Media playerقابلیت پخش دارد.

Mp3:  یکی از فرمت های قدیمی و البته همیشه به روز و استاندارد صوتی که به عنوان یک استاندارد، سال ها توسط برنامه ها و دستگاه های مختلف صوتی پشتیبانی می شود و شاید در حال حاضر پرکاربردترین و شناخته شده ترین فرمت نزد کابران در سراسر جهان باشد. این فرمت با استفاده از یک روش فشرده سازی ممتاز و بی بدیل، با حذف داده های نه چندان مهم، حجم یک فایل صوتی پر حجم را به میزان قابل توجهی کاهش می دهد. روش فشرده سازی داده ها در این فرمت می تواند مختلف باشد. بدین صورت که فایل هایی با حجم خیلی کم، کیفیت پایینی خواهند داشت و بالعکس. این فرمت توسط طیف گسترده ای از برنامه های مختلف صوتی، قابل اجرا و شنیدن است.

Mkv: یکی از فرمت های فشرده فایل های ویدئویی می باشد که در مقایسه با دیگر فرمت ها، بالاترین حجم فشرده سازی و کمترین افت در کیفیت تصویر را در آن شاهد هستیم و به همین خاطر در حال حاضر محبوبیت فراوانی دارد. از قابلیت های این فرمت، اضافه نمودن زیر نویس به درون خود فایل می باشد که در زمان نمایش فیلم نشان داده می شود، آن هم بدون این که نیازی به فایلی جانبی برای زیرنویس مورد نیاز باشد. برای نمایش آن نیز به Codec مخصوص آن نیاز می باشد. این فرمت در مقایسه با دیگر فرمت های ویدئویی، حجم کمتری دارد. فایل های تحت این فرمت با برنامه هایی نظیر CyberLink PowerDVD قابل خواندن و مشاهده می باشند.

Mka: این فرمت محصول Mastroska می باشد که برای فایل های صوتی به کار می رود. برای پخش این فرمت باید Codec مربوط به پخش این فایل ها را نصب کرده باشید. در این صورت Media Player قادر به پخش آن ها می باشد.

Mov:  فرمت استاندارد شرکت Apple برای فایل های چند رسانه ای محسوب می شود. همچنین در فشرده سازی داده های درون آن می توان از Codec های مختلف استفاده نمود. برای خواندن این فرمت و از نرم افزارهای قابل پخش این فرمت می توان به QuickTime از شرکت Apple اشاره نمود.

Mobi: مخفف MobiPocket یکی دیگر از فرمت های ارائه شده برای کتاب های الکترونیکی است که در مقایسه با فرمت هایی نظیر PDF دارای حجم کمتری می باشد. برای خواندن این فرمت می توانید از نرم افزار Mobpocket Reader Desktop که به صورت رایگان بوده و حجم کمتری نیز دارد، استفاده کنید.

Mdf: فرمت استفاده شده توسط برنامه های رایت دیسک که شامل محتوای CD یا DVD می باشد. برای خواندن این فرمت می توانید از نرم افزار Alchol 120 استفاده کنید. این فرمت همچنین فرمت اولیه فایل های مربوط به بانک های اطلاعاتی SQL Server می باشد. برای خواندن این فرمت می توانید از نرم افزار SQL Server Management Studio و یا Visual Studio استفاده نمایید.

Mdb:  فایل های تولید شده توسط برنامه Access دارای این پسوند می باشند. Access یکی از نرم افزارهای بسته Office می باشد که برای ساخت بانک های اطلاعاتی مورد استفاده قرار می گیرد. فایل های mdb را می توانید با استفاده از خود برنامه Access و یا SAS Intitue SAS بخوانید.

Ob!: اگر برای دانلود فایل ها از نرم افزار Orbit Downloader استفاده می کنید، این فرمت توسط نرم افزار فوق استفاده می شود که فایل در حال دانلود را نشان می دهد.

Ogg: یکی از فرمت های open source است که عمدتاً برای فایل های صوتی استفاده می شود. داده های درون آن همانند فرمت MP3 به صورت کدگذاری شده می باشد و الگوریتم فشرده سازی آن بر پایه Vorbis می باشد، اما کیفیت خوبی دارد. از نرم افزارهایی که قادر به پخش آن می باشند، می توان به QuickTime و Winampp اشاره کرد.

Ogv: فرمت استفاده شده برای فایل های ویدئویی است که می تواند با Codecهای مختلف ساخته شوند. برای خواندن می توانید از برنامه VLC player و همچنین نرم افزار XPS viewer استفاده نمایید.

Pcm: مخفف Pulse-code Modulation یکی از فرمت های صوتی دیجیتال است که محتوای درون آن به صورت بدون فشرده سازی می باشد، در نتیجه اندازه آن نسبت به فرمت های رایج بزرگتر است، برای خواندن آن نیز می توان از نرم افزارهایی مانند Mplayer برای پخش آن ها استفاده کنید.

Png: یکی از فرمت های مشهور گرافیکی است که بیشتر در صفحات وب کاربرد دارد. از قابلیت های این فرمت می توان به Transparent بودن آن اشاره نمود و در مقایسه با فرمت Gif از رنگ های بیشتری پشتیبانی می کند. این فرمت یکی از گزینه های اصلی طراحان وب می باشد.

Pdb: یکی از پسوندهایی است که انواع مختلفی از فایل ها را شامل می شود. این فرمت توسط برنامه های مختلف استفاده می شود. محتوای این فایل شامل داده هایی است که به صورت ساخت یافته فرمت بندی شده است و متناظر به برنامه ای است که در حال اجرا می باشد. به طور مثال زمانی که پروژه ای در محیط ویژوال استودیو ساخته می شود، شامل این فایل خواهد بود.

PPSX: فرمت PowerPoint Open XML Slide Show که نشان دهنده slide showها می باشد، فرمت استفاده شده در نرم افزار PowerPoint است. ابزار قدرتمندی از مجموعه نرم افزارهای Office که از آن می توان در کنفرانس ها استفاده نمود. این فایل ها می توانند انواع مختلفی از داده ها مثل متن، عکس و ... را در خود جای دهد. همچنین پاور پوینت انوع مختلفی از فرمت ها را دارا می باشد؛ مانند PPTX که فایلی با این پسوند نیز قادر است اسلایدها را نمایش دهد. ضمناً زمانی که فایل هایی با پسوند PPTX را بسازید، با دو بار کلیک بر روی آن ها،  پاورپوینت در حالت ویرایش آن ها را باز کرده و اجازه ویرایش می دهد. ولی با دو بار کلیک بر روی فایل های PPSX، فقط اسلایدها نمایش داده می شود.

PDF: فرمت پرآوازه و مشهوری که توسط Adobe ارائه شده و مخفف Portable Document Format می باشد، یکی از فرمت هایی است که اسناد تحت این فرمت، می توانند به صورت یکسان در کامپیوترهای مختلف دیده و چاپ شوند. همچنین نرم افزارهای مختلفی برای ساخت این فرمت وجود دارد که Adobe Acrobat نمونه ای از آن ها می باشد. در صورت نصب افزونه این فرمت،  توسط مرورگرها خوانده می شود (در مرورگر chrome این امکان از قبل فراهم شده و نیاز به نصب افزونه نیست). محتوای آن ها می تواند موارد مختلفی مانند متن، عکس، و داده های دیگر را د رخود جای دهد. از معروفترین نرم افزارهای ارائه شده برای خواندن این فرمت می توان به برنامه Adobe Reader  اشاره نمود.

Srt: فایل هایی بر پایه فرمت متن هستند. این فایل ها برای ساخت زیرنویس برای فیلم ها به کار می روند. در حقیقت زمانی که فیلمی همراه با این فایل در یک پوشه قرار داشته باشد، پخش کننده های معروف مانند Media Player به طور اتوماتیک آن را پخش می کنند. دستگاه های پخش کننده DVDها نیز به طور خودکار این فایل را همراه با فیلم پخش می کنند.

Reg: ریجستری ویندوز مکانی است که ویندوز از آن برای ذخیره کردن پیکربندی اطلاعات خود و سایر جزئیات مربوط به نرم افزارهای سیستم استفاده می کند. همچنین تنظیمات مربوط به کاربران مختلف و برنامه های مختلف نیز در قالب ساختارهای مختلفی درون آن قرار می گیرد. در عین حال هر پوشه در آن برای منظوری ساخته شده است، مانند: HKEY_LOCAL_MACHINE و غیره. زمانی که می خواهید از ریجستری سیستم نسخه پشتیبان تهیه کنید، خروجی آن پسوند reg خواهد بود. این فایل توسط Registory Editor ویندوز استفاده می شود.

RMVB: فرمت RealMedia Variable Bit Rate فرمتی است چند رسانه ای که هدف آن کم کردن حجم فایل های صوتی و تصویری است، آن هم بدون آن که در کیفیت آن ها تغییری حاصل شود. این فرمت شبیه به فرمت RM می باشد، از Variable BitRate(فرمت متغییر) که نتیجه آن پایین آوردن حجم با حفظ کیفیت است، تا حد ممکن استفاده می کند. به عبارت دیگر در فرمت RM از یک bitrate ثابت برای فشرده سازی استفاده می شود، اما در فرمت RMVB فشرده سازی داده با bitrate متفاوت بر اساس محتوای فایل انجام می شود که نتیجه آن فشرده سازی بهتر فایل ها می باشد. فایل های RMVB را می توانید با نرم افزار RealPlayer ببینید.

Raw: یک فرمت حرفه ای عکس است که توسط دوربین های دیجیتال حرفه ای و نیمه حرفه ای گرفته می شود (مدل های SLR و DSLR). همچنین در این فرمت به دلیل این که هیچ فشرده سازی در خصوص محتوای آن ها انجام نمی شود، معمولاً دارای حجم بالا و همچنین کیفیت بسیار بالایی هستند. ضمناً می توانید تصاویر تحت این فرمت را با نرم افزارهای مشهور ویرایش عکس مانند Photoshop یا Paint Shop Pro باز کنید.

Swf:  فرمت ارائه شده توسط شرکت Adobe بوده و فرمتی است که برای نمایش انیمیشن های Flash در اینترنت از آن استفاده می شود. این فرمت توسط پلاگینی که بر روی مرورگرها نصب می شود، قادر به پخش می باشد. هرچند با ظهور HTML5 و قدرت آن در نمایش و پخش فایل های صوتی و تصویری، ممکن است از محبوبیت این فرمت کاسته شده باشد. برای خواندن فایل های این فرمت می توانید از نرم افزار Adobe Flash Player استفاده نمایید.

Wma: یکی دیگر از فرمت های صوتی ارائه شده توسط مایکروسافت می باشد. این فرمت از روش فشرده سازی Lossless Compression استفاده می کند. فایل های با این پسوند در مقایسه با MP3 حجم بیشتری را دارند، اما از نظر برخی از کاربران، کیفیت صدای آن قابل قبول تر می باشد.

Wav: فرمت صوتی طراحی شده توسط مایکروسافت است. صدای ضبط شده می تواند با  Sampling Rate و Bitrateهای مختلف ذخیره شود که معمولاً با کیفیت سی دی ذخیره می شود. این فرمت با بیشتر نرم افزارهای پخش مانند Media Player قابل پخش می باشد. همچنین این فرمت در عین کیفیت بسیار عالی، به خاطر عدم فشرده سازی دارای حجم بالایی می باشند.

WMF: یک فرمت گرافیکی که می تواند تصاویر مبتنی بر Vector و همچنین Bit-mapped را نمایش دهد. مشخص ترین نرم افزاری که با فایل های وکتور کار می کند، Adobe Illustrator می باشد. لازم به ذکر است که تصاویر وکتور، بر خلاف تصاویر گرافیکی فتوشاپ، مبتنی بر پیکسل نبوده و در اصل بر پایه محاسبات ریاضی و هندسی ساخته می شوند و به همین دلیل در هر اندازه بزرگ نمایی نیز بسیار با کیفیت بوده و به هیچ وجه افت کیفیت ندارند. اما اگر شما فرضاً یک تصویر Jpg را که از فرمت های رایج تصاویر بیت مپی است را بیش از اندازه بزرگ کنید، حالت پیکسل پیکسلی در عکس به وجود می آید. از فرمت های رایج در کنار WMF می توان به EPS اشاره نمود.

Wmv: یک فرمت ویدئویی عام و شناخته شده توسط مایکروسافت می باشد. این فرمت قادر است به صورت MPEG-2 یا MPEG-4 کدگذاری شود و معمولاً دارای حجم کمی است. در نتیجه نسبت به دیگر فرمت های ویدئویی کیفیت چندان بالایی نخواهد داشت. فایل هایی با این پسوند را می توانید با نرم افزارهای پخش مثل Media Player بخوانید.

Xml: این فرمت، مخصوص زبان نشانه گذاری برای اسنادی است که در قالب فرمت متنی ساخت یافته هستند. همچنین هدف از طراحی آن، سازماندهی ذخیره کردن و در نهایت نمایش اطلاعات به صورت متمرکز بر روی وب می باشد. این فرمت توسط بیشتر نرم افزارها و شرکت ها به عنوان یک استاندارد جهانی وب استفاده می شود و نرم افزارهای مختلفی مانند Visual Studio یا Adobe Dreamweaver، از این فرمت برای تولید محتوای استاندارد به صورت مستقیم و غیر مستقیم استفاده می کنند.

Xdl: فرمت و ساختار یک سند xml را تعریف می کند و توسط برنامه هایی که اطلاعات را در فرمت xml ذخیره می کنند، استفاده می شود. محتوای این فایل ها را می توانید توسط  ویرایشگرهای متن مثل Notepad ببینید.

Xls:  اکسل یکی از نرم افزارهای محبوب صفحه گسترده و جزئی از خانواده Office مایکروسافت می باشد. فرمت xls متعلق به این نرم افزار بوده و فایل های اکسل  با این فرمت ذخیره می گردند. فایلی که با این پسوند تشکیل شده است، شامل داده هایی می باشد که در ستون ها ذخیره می شوند و می توانند از چند sheet (برگه) ساخته شوند.

Xaml: اگر در زمینه ساخت WPF تجربیاتی داشته باشید، حتماً با این فرمت آشنا بوده و آن را مشاهده نموده اید. در حقیقت این فرمت مخفف Extensible Application Markup Language می باشد. یک زبان توصیفی ساخته شده توسط مایکروسافت برای رابط های کاربری مربوط به نرم افزار ها. این فایل ها توسط کدهای WFP مورد استفاده قرار می گیرند. این فایل ها در یک فرمت متن ذخیره می شوند و در نتیجه می توانید با ویرایشگرهای متن نیز محتوای آن ها را ببینید.

Xsl: این فایل توصیف کننده متن جداول و دیگر شئ های استفاده شده درون یک سند XML می باشد. این فایل شبیه به فرمت CSS که توسط فایل های HTML استفاده می شود، می باشد.

نکات پایانی

  نکته اول: در این نوشتار از توضیح و تشریح پسوندهای رایج و معروفی مانند doc، jpeg و ... صرف نظر شده است.

نکته دوم: بعضی از فایل ها و پسوندها به صورت مستقیم قابل استفاده نمی باشند و توسط نرم افزارها مورد استفاده قرار می گیرند. همچنین فایلی با یک پسوند ویژه را می توان با برنامه های مختلفی نمایش داد. به طور مثال برای نمایش فایل هایی با پسوند PSD که توسط نرم افزار فتوشاپ تولید می شود می توان از نرم افزار دیگری مثل ACDSee نیز استفاده کرد.

نکته سوم:  بعضی از پسوندها توسط برنامه های مختلف برای کاربردهای مختلف به کار می روند. مثلاً فایلی با پسوند mdf به طور عموم در بانک های اطلاعاتی مورد استفاده قرار می گیرد. در صورتی که برنامه دیگری مثل Alcohol هم فایلی با همین پسوند را برای ایمیج گرفتن از دیسک تولید می کند.

 منبع: ماهنامه دانش و کامپیوتر ( آذر ۱۳۹۱- شماره ۱۴۹)